دندان ها یکی از اولین اعضایی هستند که در برخورد با اشخاص دیده می شوند ودر زیبایی و جذابیت انسان بسیارموثرند از این رو،تا امروز تلاش های زیادی در افزایش دوام، سفیدی و درخشندگی دندان ها انجام پذیرفته است.
فناوری نانو قادر است در این راستا کمک شایانی نموده و پیشرفت شگرفی را در دندان پزشکی به و وجود آورد.
نانورباتها در دندانپزشکی
دانشمندان معتقدند با پیشرفت در زمینه مهندسی، فناوری نانو و دندانپزشکی و دستیابی به درک عمیقتری از ساختمان دندان، میتوان ماشینهای میکروبی و روباتهای نانومتری نیرومند و متخصص را طراحی کرد و به وسیله آن
ها در ابعاد نانومتری به تعمیر و ترمیم بافتها و دندانها پرداخت. این روباتها علاوه بر قابلیت انجام تعمیرات در سطح دندان، میتوانند در موارد زیر نیز به دندانپزشک کمک نمایند.می توان گفت نانوربات ها بزرگترین آینده
دندانپزشکی درفناوری نانو است.
امروزه ساخت ربات ها در ابعاد میکرو و نانو یکى از اهداف گروه هاى تحقیقاتى پزشکى و دندان پزشکى به حساب مى آید؛ به گونه اى که جراحان آینده، شامل روبات هاى ریزى هستند که وارد بدن ما مى شوند و کار خودرا بدون
اینکه نیاز به باز کردن بدن بیمار داشته باشند، از درون انجام مى دهند. در دندانپزشکی ربات هایى با قابلیت تعمیرا ت در سطح دندان است.
بیهوشی موضعی دهانی
در دوره نانودندانپزشکی یک سوسپانسیون کلوئیدی شامل میلیونها ربات دندانی فعال و ضددرد در مقیاس میکرونی به لثه بیمار به طور آرام تزریق خواهد شد. پس از تماس با سطح تاج دندان یا مخاط، نانورباتهای به حرکت در
آمده از روشهای مختلف خود را به پالپ یا عصب دندانی میرسانند.
پس از قرار گرفتن در پالپ، روباتهای دندانی ضددرد میتوانند به دستور دندانپزشک سبب از بین رفتن هرگونه حسی در دنـدان مشخصی که نیاز به درمان دارد، گردنـد. بعد از اینکه مراحل درمانی کامل شد، دندانپزشک به
نانورباتها فرمان میدهد تا تمام حسها را بازگردانند و از همان راهی که وارد شدهاند، از دندان خارج گردند.
دهان شویه های نانو رباتی
دهان شو یه هاى نانورباتى می توانند از دهان شو یه و یا از خمیردندان ها، وارددهان شده و قادر خواهند بود، تمامى سطوح بالا و پائین لثه ا ى را از خوردگى محافظت نموده و مواد آلى متابولیسمى به دام افتاده را تبدیل به گازى بى
ضرر و بد بو گردانند و لایه هاى جرم را ازبین برند.
این نانو ربا ت هاى دندانى کوچک و نامرئى به ابعاد ۱ تا ۱۰میکرون خواهند بود که با سرعت ۱ تا ۱۰ میکرون بر ثانیه بر روى سطح دندان به حرکت در مى آیند و از خصوصیاتشان می توان ارزان بودن و ایمنى را نام برد؛ زیرا آ ن
ها می توانند خود را به راحتى درصورت خورده شدن، غیر فعال نمایند.
نانوپودر هیدروکسى آپاتیت
هیدروکسى آپاتیت، کاربردهاى فراوانى درپزشکى و دندانپزشکى از جمله جایگزین سازى بافت استخوانى و پوشش دهى کاشتنی هاى بدن دارد. پژوهش ها نشان داده اند که هیدروکسى آپاتیت نانو ساختار،خواص مکانیکی بالاتر
وزیست سازگاری مطلوب تری نسبت به نمونه های میکرومتری درمحیط بدن ازخودنشان مى دهد. این خواص، هنگامى در حالت بهینه قرار مى گیرند که ذرات نانومترى هیدروکسى آپاتیت از اندازه و شکل یکنواخت برخوردار
باشند. رسوب دهى زیستى از جمله رو ش هاى تولید هیدروکسى آپاتیت نانوساختاراست.
هنوز از زمانى که استفاده از بیوسرامیک هیدروکسى آپاتیت به عنوان ماده اى مناسب جهت ساخت و پوشش دهى کاشتنی هاى مورد استفاده در پزشکى و دندانپزشکى آغاز شد، سا ل هاى زیادى نمى گذرد. در طى این سال ها، پژوهش
هاى فراوانى پیرامون استفاده از این ماده صورت گرفته و بسیارى از قابلیت هاى پنهان آن جهت استفاده در مصارف زیستى شناخته شده است.
هیدروکسى آپاتیت ساختار و ترکیب شیمیایى مشابه با بخش معدنى استخوان و دندان دارد. این بیوسرامیک می تواند برهم کنش مناسبى با بافت هاى استخوانى داشته باشد و سبب اتصال و رشد سلو ل هاى استخوانى شود. بدن انسان نیز
هیدروکسى آپاتیت را به عنوان یک ماده بیگانه نمی شناسد و سبب دفع آن به وسیله ى سامانه ایمنى بدن نمى شود. تمام این خواص سبب ساز استفاده از هیدروکسى آپاتیت براى ساخت کاشتنی هاى پزشکى و یا پوشش دهى کاشتنی ها
شده است. پوشش دهى کاشتنی ها با هیدروکسى آپاتیت سبب رشد استخوان درون پوشش شده و از این طریق تثبیت زیست کاشتنى در بدن صورت می گیرد.
گسترش فناورى نانو دریچه هاى جدیدى به استفاده از هیدروکسى آپاتیت در پزشکى و دندانپزشکى گشوده است. پژوهش ها نشان داده اند که هیدروکسى آپاتیت نانوبلورین، خواص مکانیکى بالاتر و زیست سازگارى مطلوب ترى نسبت
به نمونه هاى میکرومترى در محیط بدن نشان مى دهد. پودرهاى هیدروکسى آپاتیت نانوساختار قابلیت تف جوشى مناسب تر و چگالى نسبى بالاترى را نسبت به پودرهاى با اندازه دانه میکرونى نشان مى دهد که موجب بهبود چقرمگى
شکست و دیگر خواص مکانیکى آن مى شود. هیدروکسى آپاتیت نانوساختار چسبندگى و افتراق سلو ل هاى استخوان ساز، همبندى با استخوان و رسوب گذارى مواد معدنى روى سطح کاشتنى را افزایش مى دهد و همچنین زیست فعالى
بهترى در مقایسه با هیدروکسى آپاتیت درشت دانه ارائه مى دهد.
کاهش عصبکشی با استفاده از نانوفیلمها
محققان توانستهاند به یکی از بزرگترین تحولات درمانی در حوزه دندانپزشکی دست یابند. آن ها توانستهاند با درمان کانال ریشه دندان، بهجای آنکه عمل عصبکشی را انجام داده و یک دندان مرده درون دهان باقی بگذارند، دندان
بیمار را درمان کرده و آن را به زندگی بازگردانند. این پژوهشگران میگویند فرایندهایی که روی ریشه دندان صورت میگیرند، هر ساله مانع از دست دادن دندان توسط میلیونها نفر میشوند. یک دندانپزشک در طول فرایند
عصبکشی، بافت نرم درون دندان آسیب دیده را که حاوی اعصاب و رگهای خونی است، از بین میبرد. «جایگزینی احیاکننده حفره میانی (“Regenerative endodontics”) که بهمعنی تولید بافت دندانی نرم جدید و
جایگزینی بافت آسیبدیده با این بافت جدید است، این قابلیت را دارد که جایگزین عصبکشی شود.
این دانشمندان توانستهاند یک فیلم نانومقیاس چندلایه به ضخامت تنها یک پنجاه هزارم موی انسان تولید نمایند که حاوی مادهای است که میتواند به تولید مجدد بافت نرم دندان کمک کند. مطالعات قبلی نشان دادهاند که این ماده که
هورمون تحریککننده آلفا ملانوسیت یا آلفا MSH نامیده میشود، ویژگی ضدالتهابی دارد.
این پژوهشگران در بررسیهای آزمایشگاهی خود نشان دادهاند که ترکیب آلفا MSH با یک پلیمر پراستفاده، مادهای تولید میکند که مانع از التهاب فیبروبلاستهای بافت نرم دندان میشود. فیبروبلاستها اصلیترین نوع سلولی
هستند که در بافت نرم دندان یافت میشوند. همچنین حضور نانوفیلمهای حاوی آلفا MSH موجب افزایش تعداد این سلولها میشود. بنابر گفته دانشمندان این امر میتواند به احیای دندانهای آسیبدیده کمک کرده و نیاز به
عصبکشیهای دندانی را کاهش دهد.
بادوام کردن دندان های حساس با نانو ذرات طلا
براساس تحقیقات دانشمندان تایوانی، قراردادن نانو ذرات طلا بر روی سطح یک دندان حساس و سپس تثبیت آن ها با استفاده از یک لیزر، میتواند دوام دندان حساس را برای مدت طولانی افزایش دهد. این روش که محققان “دانشگاه
ملی چونگ – چنگ” و “بیمارستان عمومی بودهیست دالین تزوچی” آن را ابداع کردهاند آماده است تا بر روی دندانهای اصلی در یک دوره کوتاه ۱۲تا ۲۴ ماهه آزمایش شود.
در این گزارش آمده است، ظاهرا دندانهای حساس شامل تعداد زیادی لولههای رابط داخلی کوچک هستند که به سیال اجازه میدهند از بین دندان ها عبور کند .عبور سیال باعث سایش مکانیکی انتهای عصبها در فصل مشترک میان
عاج دندان و گوشت میشود.
این گروه تحقیقاتی برای درمان این شرایط به سادگی این سوراخهای ریز را با نانو ذرات طلایی که قطر آن ها ۳۰نانو متر بود، پر کردند. برشهای عمودی از یک سطح آزمایش تهیه شده از یک دندان انسان، نشان دادند که نانوذرات
طلای این گروه تحقیقاتی تا عمق حدود دو میکرومتر نفوذ کردهاند.
منبع: nano- dentalhealthpress- iproje- hindawi- irden- medicaldaily- jisponline